(32)  Met Maarten van Rossum Heer van Poederoyen en de rest van de wereld en het verdrag en tractaat van Venlo en de vroege dood van René van Châlon.

Het was niet de enige teleurstelling die Willem van Kleef te verwerken kreeg. Het verlies van de vriendschap met Frankrijk was in het perspectief van de hondstrouwheid van zijn voorganger Karel van Gelre met Frankrijk uiteraard pijnlijk. De afwijzing door zijn aanstaande bruid, het was niet anders, maar het meest pijnlijk was toch wel  de reactie van zijn moeder. Zijn moeder trok zich deze zaak zo zwaar aan en was zo verontwaardigd over het lafhartige gedrag van haar zoon, dat zij van enkel verdriet en droefenis uit deze wereld is verhuisd. De keizer had zo te doen met de arme hertog dat hij er in toe stemde dat zijn nicht Maria van Habsburg in het huwelijk zou treden met Willem van Kleef. Maar die welwillende behandeling kon de stem van de wroeging en het zelfverwijt niet tot zwijgen brengen. Willem verviel in een diepe melancholie, die tot krankzinnigheid leidde.

Dit is pagina 1 van het Verdrag van Venlo gesloten op 7 september 1543.

Dit is de slotpagina van het Verdrag van Venlo ondertekent door Karel V en  Willem van Kleef ook wel genoemd de Vrede van Venlo.

Vrede is 1 maar wat was de toekomst van het laatste Gewest door Karel V verovert in de Nederlanden.

Op 12 september 1543 wederom in de legertent van Karel V voor de stadspoorten van Venlo werd het Tractaat van Venlo gesloten waarin alle bestuurlijke zaken, verantwoordelijkheden en landsrechtelijke posities werden beschreven. Het was namelijk niet niks voor de Geldersen om de zelfstandigheid te moeten opgeven ten gunste van het Habsburgse keizerrijk. Het moet gezegd. Karel V heeft er alles aan gedaan om de overgang van het Gelderse bestuur zo soepel mogelijk te laten verlopen om zo min mogelijk heibel te krijgen op termijn.

Het Tractaat van Venlo van 12 september 1543 ondertekent door Karel V, Johan van Rossum en Maarten van Rossum en vele andere gezanten van Gelre en Zutphen.

Als eerste stadhouder werd benoemd René van Châlon die reeds stadhouder was van Holland, Zeeland en Utrecht. De laatste 2 weken van september ging deze op rondreis met groot gevolg door het gewest Gelre en Zutphen om zo de nieuwe machthebber ook daadwerkelijk zichtbaar te maken voor het volk.

Echter de nieuwe stadhouder kon niet permanent in Gelre aanwezig zijn en dat gaf spanningen. Toen René van Châlon ook nog eens onenigheid kreeg met de Landvoogdes omtrent de hoogte van zijn beloning als stadhouder van Gelre gaf hij er de brui aan en werd vervangen door Filips van Lalaing, graaf van Hoogstraten.

Keizer  Karel V z´n troepen rukten in november 1543 op naar Luxemburg om de strijd aan te gaan met de Franse bezetting aldaar. In het voorjaar 1544 stoten ze door tot in de Champagne. Eind mei dient René van Châlon zich aan bij de keizerlijke troepen in Metz aan het hoofd van zijn eigen cavalerie-eenheid. Aan de zijde van Karel V bereikte het leger op 13 juli St.-Dizier. 

En alsof hij zijn dood voorvoelde maakte hij op 20 juni zijn testament op waarmee hij Willem van Nassau-Dillenburg tot prins van Oranje maakte

Karels troepen groeven zich in voor een beleg. Tijdens een inspectie van de loopgraven werd René van Châlon getroffen door een schot  vanaf de belegerde kerktoren. Een diepe schouderwond waar het bloed uitgutste was het gevolg. In de keizerlijke ziekenboeg met Karel V aan zijn bed, stierf de 25 jarige René van Châlon uiteindelijk op 18 juli 1544. Met groot rouwvertoon werd de gesneuvelde heer van Breda in de Grote Kerk van Breda  op 30 augustus 1544 ten grave gedragen. 

De keizer was zeer aangeslagen en met hem het Brusselse hof.  Het beleg van St.-Dizier eindigde in een fiasco. Karels veldtocht ging als een nachtkaars uit en drie weken na de begrafenis van René hadden Karel V en Frans I vrede gesloten. De zogenaamde Vrede van Crépy 18 september 1544. Hierin erkent  Frankrijk de onafhankelijkheid van  Vlaanderen en Artesië.  Karel V trekt vervolgens naar Brussel en brengt daarna - door jicht geplaagd - de winter door in het Gentse Prinsenhof.

Lamoraal van Egmond volgt de gesneuvelde René van Châlon op als kapitein-generaal van de Nederlanden.

 

verder, aflevering 32 terug, aflevering 31