(5) Opzoek naar Maarten van Rossum Heer van Poederoyen en de rest van de wereld......Snydewind en de belegering vanPoederoyen.....
 
Die nacht schrok ik wakker badend in het zweet.....ik stond oog in oog met SNYDEWIND (Hendrik Ense)......
 
 

gezeten op een paard.....achtervolgde hij mij.....en het gegil ging door merg en been....

 
Wie was hij, en waarom....en hoe kwam hij in Poederoijen.....en wat had hij te maken met Maarten van Rossum....
 
 

In 1492 werd Karel van Egmond Hertog van Gelre..... 

De Bommelerwaard waar onze zoektocht zich afspeelt viel onder het Gelderse machtsgebied....

de landtong dringt diep door in het het Hollandse staatsgebied.....naar boven grenst het aan het (Utrechtse) Sticht en naar beneden grenst het aan het Brabantse hertogdom....in de Bommelerwaard wonen een aantal aanzienlijke leenheren.....(waaronder de v. Rossums, v. Hemerts,  v. Herlaers, etc...)

 
 

Op het uiterste puntje van de Bommelerwaard ligt Poederoijen met zijn enorme burcht.....dit is een strategisch punt, aan het water, op een drielandenpunt en de handelsvaart tussen Den Bosch, Dordrecht en Gorcum passeert hier.....en dit levert uiteraard de nodige tol op.... 

Al tientallen jaren hadden Holland, Brabant en Gelderland met elkaar gestreden om macht en aanzien, of om conflicten uit de weg te ruimen omtrent de hoogte der belastingen....tolgelden....etc..... 
Veel ruig volk  hield zich in deze contreien op om een graantje mee te pikken en de wisselende strijdkrachten te helpen versterken, zozeer zelfs dat  rouwvolk van verre naar Poederoijen kwam..... 
Het kon dan ook niet uitblijven dat de steden en de middenstand (schippers) begonnen te mokken over dit gaaies en gespuis vooral  omdat vele vaak slachtoffer werden.....steden gebrandschat....schippers overvallen..... 
Karel van Egmond besloot zijn legeraanvoerder Hendrik Ense (Snydewind) naar Poederoijen te sturen (1501) om de orde te herstellen...... 
Hendrik Ense  nam de rauwdouwers ´in dienst´ (zonder betaling) en gaf ze ´n semi-militaire training....echter de betaling moest in natura geschieden, d.w.z. door roof en plundering en brandschatting.....dit geschiedde door uitvallen in Brabant, Holland en Utrecht.....en met de ´stilzwijgende´ toestemming van Hertog Karel van Gelre.... 
De rovers van Poederoijen onder Snydewind kregen de naam van ´de zwarte bende´ en waren gevreesd in geheel midden nederland....en ver daarbuiten... 
Holland en Brabant vonden het op een gegeven moment  (1507) welletjes en met steun van de centrale overheid werd een overval op Poederoijen beraamd... 
Met kanonnen belegerde men het kasteel echter vanaf het kasteel werd met kanonsvuur geantwoord..... 
Dit betekende dat de aanvallers schansen en dammen moesten bouwen c.q. graven....alleen  hadden de belegeraars daar geen zin in....maar ze moesten wel....onder dwang..... 
Uiteindelijk kwam Hertog Karel van Gelre zelf met een troepenmacht om het belegerde kasteel te ontzetten....Bij het horen van de komst van de hertog vluchtte de Hollanders en Brabanders met achterlating van al het geschut....en was Poederoijen zonder slag of stoot weer in handen van de Geldersen.... 
De Hollanders en Brabanders zinden uiteraard op wraak en in 1508 was het zover....met zwaarder geschut togen ze naar Poederoijen en onder leiding van Rudolf van Bronkhorst werd het kasteel onder vuur genomen.....en raakte een balk in het dak, welke op het hoofd kwam van Snydewind.....deze was  dodelijk getroffen waarna zijn manschappen zich overgaven....
deze mochten met achterlating van hun goederen levend vertrekken......het kasteel werd onverdedigbaar gemaakt......
 

 

De verovering sprak destijds zeer tot de verbeelding.  Poederoijen was een begrip dat stond voor Gelders verzet, voor terreur van soldatenbenden en natuurlijk ook voor vergankelijkheid van het trotse kasteel.
Poederoijen kwam sindsdien voor in volksgezegdes: ´Hy heeft voor Proijen geweest´ betekende dat iemand totaal berooid of beschadigd was. Een ´thuys te Proyen´was een vervallen gebouw.  In Brussel bij het sneeuwpoppenfestival in 1511 werd Poederoijen afgebeeld, met Snydewint in het kasteel waar bovenop een man zat die zich uit angst onder poepte. Zo´n poepscene was ontluisterend bedoeld en het kasteel werd er lachwekkend mee gemaakt.
 
Maar de tijden zouden veranderen want  Maarten moest nog komen om Poederoyen als Heer op de kaart te zetten......en of dat zal lukken... 
Mijn nachtmerrie over Snydewind is ten einde....Moralla, echtgenote van Snydewind (en halfzus van Maarten) is later weer hertrouwd....
 
Ik droom verder van Martina (de jongste zus van Maarten)....en hoop haar in de volgende aflevering te ´schaken´.........
 
 
verder, aflevering 6 terug, aflevering 4